Jacqueline de Durand-Forest

Pratiques religieuses et divinatoires des Aztèques

• 
  
• Les Belles Lettres
• 
  
• 384 pages
• Index, Bibliographie, 2 Carte(s), 23 Illustration(s) N&B
• Livre broché
• Realia
• N° dans la collection : 38
• Parution : 06/03/2020 
• EAN13 : 9782251450827
• 24.50 €
• La vision aztèque du monde a favorisé le développement de techniques divinatoires censées conjurer un destin trop rigoureux, déterminé par le signe sous lequel chaque individu naissait. La tendance à interroger l’avenir persiste chez les Indiens du Mexique contemporain et témoigne de la permanence de ces conceptions.
  Confronter les témoignages des chroniqueurs et les observations des ethnologues est ainsi l’un des moyens de pénétrer la mentalité indigène : certains rites actuels éclairent en effet le symbolisme des manuscrits pictographiques précolombiens. Comme leur littérature en porte témoignage, les Aztèques ont développé un type de société en accord avec leurs conceptions religieuses et philosophiques, empreint d’un fatalisme et d’une peur eschatologique que seul le recours au sacrifice humain pouvait apaiser autrefois, et qui aujourd’hui semble trouver un écho dans la fête des morts.

INHOUD

Préambule

I. La Vallée de Mexico avant les Aztèques
Aux origines
La période classique
Période postclassique initiale – Tula (950-1150 ap. J.-C.)

II. Les Mexica-Azteca, de la migration à l’installation
Les premiers temps : migration et mythologie
L’installation des Mexica-Azteca sur le Haut Plateau central

Première partie
PRATIQUES RELIGIEUSES DES AZTÈQUES

III. Le Panthéon aztèque
Caractéristiques de la religion aztèque
Les dieux créateurs et les divinités principales
Tlaloc et les dieux de la pluie et de la fertilité
Divinités stellaires, de la guerre et du sacrifice humain
Quetzalcoatl

IV. Double consécration : de l’oratoire au Templo Mayor
De la puissance temporelle des Aztèques et de celle de Huitzilopochtli
Des dimensions du Templo Mayor
Les offrandes découvertes au Templo Mayor
Le Templo Mayor, lieu de culte et observatoire astronomique
Autres bâtiments et sources du Centre cérémoniel

V. Autres sanctuaires
Tlatelolco
Sanctuaires situés sur les sommets voisins de Mexico Tenochtitlan
Rites en dehors des sept Sanctuaires

VI. Fêtes célébrées
Première fête en Huey Tozoztli
Deuxième fête en Huey Tecuilhuitl
Troisième fête en Ochpaniztli

VII. Offrandes individuelles, sacrifice humain et offrandes comptées
Les Offrandes individuelles
Le calmecac, lieu de formation intellectuelle et morale
Le sacrifice humain
Sacrifices d’animaux
Les pyramides, lieux de sépultures
Du sacrifice humain à Tenochtitlan
Symbolisme des tzompantli, des crânes et des ossements
Les offrandes comptées
Les offrandes comptées à l’époque précolombienne dans trois Códices
Époque actuelle


Seconde partie
PRATIQUES DIVINATOIRES DES AZTÈQUES

VIII. Présages, astrologie et prédictions
Présages
Les trois calendriers
(divinatoire, solaire et vénusien)
Prédire l’avenir : « l’astrologie judiciaire »
Devins et guérisseurs
La divination induite et les plantes hallucinogènes
Systèmes calendaires actuels en mésoamerique

IX. Huehuetlahtolli et Conjuros
Les Huehuetlahtolli (« l’Ancienne Parole »)
Les conjuros ou invocations
Invocations thérapeutiques
Les trois entités animiques
Croyances à l’époque moderne
La perte de l’âme tonacahualiztli

X. Les danses
À l’époque précolombienne
Les danses à l’époque actuelle

XI. Pélerinages et déplacements rituels À l’époque précolombienne
Manifestations religieuses actuelles

Conclusion
Dans le Mexique central


Bibliographie
Archéologie – civilisations – astronomie
Études ethnohistoriques
Religion
Calendriers – divination
Anthropologie

La neuvième Treizaine
Ce Coatl (1 Serpent) du Codex Borbonicus
Glossaire
Index des noms de divinités
Tables des illustrations et des cartes

DICTIONNAIRE DU RITE ECOSSAIS ANCIEN ET ACCEPTE – SAINT-GALL MICHEL

DICTIONNAIRE DU RITE ECOSSAIS ANCIEN ET ACCEPTE – Hébraïsmes et autres termes d'origine française, étrangère ou inconnue 



SAINT-GALL MICHEL

Nouvelle édition. Si les études sur les rituels et les plus célèbres tuileurs consacrés au Rite Écossais Ancien et Accepté sont accessibles au public, aucun dictionnaire de ce type, donnant la prononciation, la traduction correcte, l’étymologie et, autant que possible, la référence biblique des mots ne semble avoir été publié jusqu’ici. Pour que ce dictionnaire soit à la portée de tous, nulle référence n’a été donnée quant aux degrés précis auxquels appartiennent les phrases, mots et les quelques acronymes expliqués. Le terme “”hébraïsme”” recouvre des phrases et des mots hébraïques, d’apparence ou pas hébraïques du tout mais prétendus tels, qui apparaissent dans les rituels ou les tuileurs. Michel Saint-Gall a traduit la plupart de ces mots. Certains d’entre eux ont une signification traditionnelle qui ne correspond pas toujours à la traduction correcte, d’autres sont intraduisibles ou inconnus. Lorsque cela est nécessaire, l’auteur donne aussi les diverses interprétations des différents tuileurs et de quelques érudits anciens et modernes. Le dictionnaire est précédé d’études sur les origines et les racines de ces mots, la prononciation, les caractères traditionnels et leurs graphismes, et d’une bibliographie de base. Cet ouvrage apportera au lecteur curieux ou averti, quel que soit le Rite, les réponses qu’il pouvait se poser quant aux origines de ces mots sacrés. Le lecteur sera également frappé par le caractère théiste ou déiste qui sous-tend le Rite Écossais Ancien et Accepté. Car ils sont pour la plupart des noms, des attributs divins ou des louanges adressées à Dieu, même lorsqu’ils se présentent sous la forme de noms propres appartenant à des personnages bibliques. « Un ouvrage de référence quasi indispensable à tous les chercheurs et non seulement à ceux du Rite Écossais Ancien et Accepté »A.C.F. Jackson, Ars Quator Coronati.

20.00 €-
143p.

Teletes 2013
ISBN 978-2-9060. 143p.31-88-3

Goethe kunstwerk van het leven . Rüdiger Safranski

Goethe kunstwerk van het leven 

Rüdiger Safranski (Auteur) Mark Wildschut (Vertaling)

Atlas Contact

ISBN: 9789045026848

704p.
€ 44,99

Johann Wolfgang Goethe (1749-1832) wordt alom beschouwd als een van de grootste Duitse literaire personen: dichter, roman- en toneelschrijver, criticus, jurist, wetenschapper en politicus. Misschien wel de laatste homo universalis, even klassiek als Shakespeare en Dante. Goethe. Kunstwerk van het leven is niet de eerste biografie van Goethe maar het is zeker de meest gezaghebbende. Rüdiger Safranski is een van de grootste biografen van onze tijd en zijn ongeëvenaarde kennis van en fascinatie met zijn onderwerp zijn al gebleken uit zijn beroemde biografie van Schiller en zijn portret van de vriendschap tussen Schiller en Goethe. Hij baseert zich zo veel mogelijk op de primaire bronnen: het werk zelf, brieven en dagboeken, getuigenissen van tijdgenoten. Het uitzonderlijk rijke leven van Goethe wordt door Safranski op magistrale wijze verbeeld.

De kunst van een eenling

Recensie door Els van Swol

De hoofdpersoon in de roman De speler van Dostojewski omschrijft een Duitse familie: een fatsoenlijke Vater die ’s avonds samen met zijn gezin zit te lezen, terwijl ‘boven het huisje de olmen en kastanjes ruisen. De zon gaat onder, de eiber zit op ’t dak.’ Zulke beschrijvingen kom je in de recent verschenen Nederlandse vertaling van de biografie van Johann Wolfgang von Goethe door filosoof en historicus Rüdiger Safranski niet tegen; Safranski beschouwt soortgelijke omschrijvingen als ‘weinig vleiend’ (p. 369). Sterker nog, het lijkt bijna alsof Goethe qua familie in het luchtledige hangt. Het zou zomaar kunnen, dat Safranski daarmee wil benadrukken dat Goethe ‘de kunst verstond een eenling te blijven’ (p. 17). Zoals de auteur dingen niet zonder reden weglaat, schrijft hij ook niet zomaar iets zonder bedoeling op.

Zelfs de veelvuldig voorkomende gedachtestreepjes lijken weggelopen uit het werk van Goethe zelf. Evenals de tussenbeschouwingen die doen denken aan de eerste versie van Wilhelm Meister Wanderjahre van de meester zelf. Voorts zijn citaten zó raak gekozen, dat ze bevestigen wat Safranski over Goethe schrijft: ‘Hij ensceneert zijn liefdesperikelen in zijn brieven, verlengt en intensiveert ze en creëert in het schrijven een imaginair toneel’ (p. 53). Dit citaat ligt in het verlengde van de rode draad die Safranski door zijn biografie weeft: Goethes ‘verlangen een leven te leiden volgens de literatuur, dat pregnanter en betekenisvoller kan zijn dan het leven zelf’ (p. 96). Het schrijverschap is bij Goethe volgens Safranski ondergeschikt aan zijn leven (p. 220). Waarbij het eerste hem gemakkelijker afging dan het tweede. Safranski benadrukt het eerste, terwijl de moeizame wordingsgeschiedenis van Faust ook iets anders laat zien.

Safranksi heeft Goethes werk, zijn primaire bron, gelezen vanuit dat uitgangspunt, het leven. Werther is bijvoorbeeld een jongeman ‘bij wie de gevoelens meer uit zijn lectuur dan uit het leven zelf stammen’ (p. 252). En passant haalt Safranski overigens de opvatting onderuit dat deze roman tot nabootsende zelfmoorden zou hebben geleid. Hoewel Goethes zelfmoordneigingen uit zijn vroege jaren en de zelfdoding van één van de dochters van kolonel Von Lassberg verderop in het boek wel met Werther in verband worden gebracht …

Eén van de andere primaire bronnen naast Goethes eigen werk zijn brieven. Onder meer van Karoline Herder. Volgens hem had ook zij het met soortgelijke observaties over leven en werk als hijzelf maakte, het bij het rechte eind. Zij schreef aan haar man, als dichter, filosoof en theoloog de geestelijke tegenpool van Goethe: ‘Hij leeft nu eenmaal zoals de dichter met het geheel of het geheel in hem’ (p. 364). Hetzelfde geldt ook voor de kunsten die Goethe liefhad, en op zijn reizen in Italië leerde waarderen, en de natuurkunde, die hij een even warm hart toedroeg. Ook deze zuilen krijgen, net als Goethes werkzaamheden als criticus, jurist en politicus relatief veel aandacht. Safranski trekt uit deze veelzijdigheid de conclusie, dat Goethe voor alles een grenzeloos nieuwsgierig mens was, vol van het ‘machtige gevoel alles te kunnen assimileren wat hem de moeite waard leek’ (p. 431). Een beetje zelfzuchtig dus, maar zo ver gaat de bewonderende biograaf niet. Wel hield Goethe het daarbij klein, meent hij; Goethe hing, in tegenstelling tot Schiller, die ‘aan de mensheid dacht’, aan zijn ‘kleine kring van kunstvrienden’ (p. 465). Over Schiller schreef Safranski overigens eerder enkele in de pers goed ontvangen studies, evenals over Nietzsche, Heidegger, Schopenhauer en E.T.A. Hoffmann.

Concluderend schreef Safranski met Goethe een meesterlijke biografie over één van de grootste meesters uit de wereldliteratuur. Hij baseerde zich op het werk van Goethe zelf en werkt consistent en evenwichtig het slechts in een enkel geval als een mal werkende idee uit dat Goethe een leven leidde volgens die literatuur. Daarbij wijst hij telkens momenten in zijn leven en werk aan die er een bepaalde wending aan gaven. Momenten die in een kroniek achter in het boek nog eens op een rijtje zijn gezet. Safranski weet die momenten, het leven en werk van Goethe op grond van primaire bronnen binnen de context van zijn tijd te plaatsen. Dit geeft het grootse boek dat – zoals het cliché zegt – leest als een roman meerwaarde en tilt het uit boven de zoveelste biografie over Goethe. Daarbij komt dat de studie ook nog eens mooi is vertaald door Mark Wildschut, die eerder boeken van Safranksi vertaalde.

Wonderlust door Pat Donnez (Auteur) CAROLINE PAUWELS (Auteur) Jean Paul Van Bendegem (Auteur) de kunst van een mooi leven

Wonderlust

Pat Donnez (Auteur) CAROLINE PAUWELS (Auteur) Jean Paul Van Bendegem (Auteur) de kunst van een mooi leven

2019, VUBpress

ISBN: 9789057189005

188p.

19.95€

Je kunt honderden redenen verzinnen om witheet van woede en verontwaardiging overhoop te liggen met de wereld. Elke dag. Wie bedenkt het om als president van de grootste democratie van de wereld elke dag gemiddeld vijftien onwaarheden of leugens uit zijn tweets te schudden en daar nog mee weg te komen ook. Naast de verontwaardiging is er ook zoiets als haar – schromelijk verwaarloosde – tweelingzusje, de verwondering. Als Wonderlust al een verborgen ambitie koestert, dan is het om je aan te raken met die ene brandende begeerte: verontwaardig je, jawel, maar vooral, verwonder je. In Wonderlust brengen Caroline Pauwels, Jean Paul Van Bendegem en Pat Donnez spelregels aan voor een mooier leven. Leef het leven in het volle besef van de eindigheid, koop altijd dure schoenen in de uitverkoop en neem nooit een paraplu mee, ook en zeker niet als het regent.