In gesprek met Johan Braeckman

In gesprek met Johan Braeckman

Op zoek naar menselijkheid

Auteur: Dirk Verhofstadt

Antwerpen, Houtekiet, 2013. 520p.

ISBN: 9789089242402

Waar komen we vandaan? Hoe is de kosmos ontstaan?
Hoe is de mens beïnvloed door de evolutie?

Johan Braeckman (1965) is hoogleraar Wijsbegeerte aan de Universiteit Gent. Hij was jarenlang gasthoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en gaf lezingen aan binnen- en buitenlandse wetenschappelijke instellingen. Als scepticus en filosoof stelt hij kritische vragen bij elke vorm van mythisch en irrationeel denken. Hij is gespecialiseerd in Darwins evolutietheorie en gaat vaak in debat met creationisten en aanhangers van intelligent design en andere pseudowetenschappen. Maar zijn voornaamste studieobject is de mens.

In de zomer van 2012 voerde Dirk Verhofstadt dagenlang indringende gesprekken met Johan Braeckman. Hij publiceerde eerder Copyright. Een bioethisch essay (met Katrien Devolder), Darwins moordbekentenis, De rivier van Herakleitos (met Etienne Vermeersch) en De ongelovige Thomas heeft een punt (met Maarten Boudry).
Ze bespreken de cruciale vraag wat menselijkheid juist betekent en hoe we kunnen komen tot een wereld waarin empathie, mededogen en altruïsme een grotere rol spelen. Ze behandelen fascinerende kwesties, zoals het ontstaan van de Aarde, de verdwijning van de dinosaurussen, de opkomst van Homo sapiens en de uniciteit van de mens.
Johan Braeckman benadrukt het belang van Darwin voor het moderne mensbeeld en legt uit hoe het komt dat mensen vaak handelen uit eigenbelang, maar tegelijkertijd ook bijzonder sociaal zijn. We zijn vaak hulpvaardig maar ook in staat tot gruweldaden. Hij bespreekt de discussies over de zogenaamde vrije wil, verklaart waarom religies succesvol zijn, waarom men complottheorieën zo makkelijk aanvaardt en waarom ook verstandige mensen soms heel onkritisch denken en handelen. Hij breekt een lans voor dierenrechten en vegetarisme en houdt een milieufilosofisch pleidooi voor biodiversiteit. Tenslotte staat hij stil bij de zin van het leven, het streven naar onsterfelijkheid en de onvermijdelijke dood.

Atheïsme als basis voor de moraal

Verhofstadt , Dirk

 

 

 

Atheïsme als basis voor de moraal

Antwerpen, Houtekiet, 2013. 280p.

ISBN: 9789089242563

Aankoopprijs: € 19,95

 

In de loop van de geschiedenis is de mens erin geslaagd om de aardrijkskunde, de geneeskunde, de wiskunde, de scheikunde, de natuurkunde en de astronomie te ontdoen van religieuze dogma’s. Dat gebeurde nadien ook met het recht en de biologie. Het wordt hoog tijd om nu de ethiek los te koppelen van religieuze ballast. Vandaar dit pleidooi voor atheïsme als basis voor de moraal. Dat betekent niet dat mensen ongelovig moeten worden. Elke mens gelooft wat hij wil, maar niemand mag zijn of haar geloof opdringen aan een ander.

De auteur wijst op de negatieve houding van religies ten aanzien van andersgelovigen, ongelovigen, vrouwen, homoseksuelen, seksualiteit, wetenschap en burgerlijke wetgeving. Hij toont aan dat de basis van de moraal niet stoelt op godsdienstige bepalingen maar op de rede en dat de wereld daardoor menselijker en dus beter wordt. Hij ontwikkelt bovendien zelf Tien Seculiere Geboden die moreel hoogstaander zijn dan de Tien Geboden van de Bijbel. Vele deugden, die door godsdiensten werden gekaapt en zelfs misbruikt, zoals hoop, liefde, barmhartigheid, eerlijkheid en rechtvaardigheid plaatst hij in een seculier humanistische context.

De auteur sluit hiermee aan bij de eeuwenlange strijd voor emancipatie en zelf­beschikkingsrecht van elke mens, wat in het verlengde ligt van de strijd tegen alle vormen van onderdrukking in het verleden, zoals het verzet tegen het kastensysteem in India, tegen de Jodenvervolging in Duitsland, tegen Apartheid, tegen racisme, tegen de onderdrukking van de vrouw en tegen homofobie.

Atheïsme als basis voor de moraal biedt hoogstaandere regels dan de Bijbel en de Koran en is een oproep voor een nieuwe Verlichting tegen het obscurantisme van radicale gelovigen.

 

Houtekiet : http://www.houtekiet.com/